آبشار چهارده از نظر گردشگران

روستا و آبشار چهارده

روستا و آبشار چهارده از توابع شهرستان بیرجند روستایی بسیار کوچک با ۷ خانوار که کارشون سبد بافی بود .

اطراف این روستا طبیعت زیبایی داشت با ۱۴ آبشار کوچک که همه ی آبشار ها رو نمیشد به راحتی دید

مردمانی ساده دل در این روستا زندگی می کردند و مثل خیلی از روستای دیگه همه پیر و فرسوده شده بودند و جوانی در روستا نبود . کارشون سبد بافی با گیاهان همون منطقه بود. گیاهی به رنگ سبز و قرمز که نامش رو نمیدونم

نا بینا بود و به سرعت می بافت می خندید . گیاهان رو با لمس تنشون از هم جدا میکرد.

گفت: دست بکش سبز صاف و قرمز تیغ داره همینطور بود اما اون با چشم دل دید و من با چشم دیده

سبد ها خیلی سریع بافته میشد و به ارزان ترین قیمت فروخته (البته اگر خریداری باشه)

من و طبیعت چهارده و بادکنکم

با این که در این منطقه طیف رندگی کوهستان خیلی نزدیک به همه اما در هر حال کوهه و آرامش بخش

محیط آرام و بود و ساکت گاه گاهی صدای پرنده ای یا جانوری شنیده میشد یادمه تو این مسیر گلهای زرد بسیار ریز زیادی دیدم

از کوه به دره  فرود آمدیم همه سختی ها برای دیدن آبشارها

اولین آبشاری که دیدم، کوچک ، زیبا و پر خروش و البته بسیار سرد 

کمی جلوتر باز صدای آبشار آمد و آبشار دوم نمایان شد البته مطمئن نیستم این ۲ تا آبشار ها از آبشار ها ی اصلی باشن ولی در جایی خوندم بلندترین این آبشار ها که بعدا میبینید طول ۷ متر هست

پس بعید نیست که این آبشارهای کوچک از آبشارهای اصلی باشن

در انتظار خشک شدن نشستن .  با اینکه سرد بود اما نتونست مانع آب بازی بشه .

اینم آبشار اصلی که رفتن تا پای آبشار کار آسونی نبود اما نمیشد نریم

آب شدیدا سرد بود اما باز هم نمیشد نرفت تو آب البته کوله و تمام وسایلم هم از این آب بی نصیب نموندن و همگی با هم یه شیرجه تو آب زدن

موقع برگشت تا تونستیم خرید کردیم که هیچوقت مارو یادشون نره

امیدوارم همیشه سلامت باشن

 

آبشار چهارده

 

آبشار های چهارده بیرجند در موقعیت جغرافیایی E591426 N324834 در استان خراسان جنوبی واقع است. آبشارهای چهارده در مسیر کوهنوردی قله باقران در جنوب شهرستان بیرجند واقع شده و از حدود هشتاد آبشار کوچک و بزرگ متفاوت تشکیل شده است که مسیری مناسب جهت آبشار نوردی و سنگنوردی به شمارمی آید.

 

وجود این همه آب در کنار کویر گوارایی و خنکی آن، نظر هر بیننده ای را جلب می کند. لازم به ذکر است که در نزدیکی روستای چهارده پایین نیز آبشار کوچکی در کنار یک امامزاده قدیمی به نام سلطان شیخ حسین واقع شده است که محل تجمع و استراحت خانواده ها است و برای دسترسی به آبشارهای اصلی چهارده نیاز به دو ساعت کوهنوردی و گذشتن از موانع سخت است

 

چهارده نام روستایی است که در پنج کیلومتری جنوب شهر بیرجند واقع شده است و از انتهای خیابان غفاری و پس از گذشتن از یک مجتمع دانشگاهی، قابل دسترسی است.

 

این روستای کوچک محل عبور کوهنوردان و عاشقان طبیعت جهت دسترسی ارتفاعات باقران است. باقران، نام قله و رشته کوهی است که از غرب به شرق کشیده شده و همچون دیواره ای مستحکم شهرستان بیرجند را احاطه کرده است.

 

این رشته کوه از چشمه سارها و قلعه های زیادی تشکیل شده و تاریخی کهن دارد. نام دیگر این قله، النگ آتش است.

بیرجند؛ جایی برای بافتن سبد و بوئیدن آبشار

برای رسیدن به آبشار‌های چهارده کافی است راهی بیرجند شوی. در عرض چند دقیقه می توانی با عبور از خیابان غفاری و گذر از دانشگاه آزاد و بیدخت خودت را به دره چهارده برسانی.

یکی از جاذبه‌های گردشگری در ایران دیدن روستا‌های کوچک و دور افتاده است که مردمان پاک و ساده‌دلی در آن زندگی می کنند. مردمانی که هر کدام به روش خودشان مهمان‌نوازی را در حق مسافران تمام می کنند.

در سفری به خراسان روستای 14 یکی از پیشنهادات جالبا تس. دلیل نامگذاری این روستا 14 آبشار کوچک است که در اطراف روستا قرار دارد. مجموعه آبشار‌هایی هستند که در روستای 14 واقع در ارتفاعات باقران در شمال بیرجند قرار دارند. نخستین و مرتفع‌‌ترین این آبشار‌‌ها ۷ متر ارتفاع دارد.

 

برای رسیدن به آبشار‌های چهارده کافی است راهی بیرجند شوی. در عرض چند دقیقه می توانی با عبور از خیابان غفاری و گذر از دانشگاه آزاد و بیدخت خودت را به دره چهارده برسانی. نخستین منظره خود روستای چهارده است که با خانه‌های سنگی و کوچه‌های باریک تو را به تماشا فرا می خواند.

تعداد خانه‌‌ها بسیار کم هستند و فقط بخش کوچکی از طبیعت را در بر گرفته‌اند. تقریباً تمام افراد روستا کهنسال هستند و در حال بافت سبد‌های حصیری.

در طول مسیر تا رسیدن به آبشار، چند چشمه یا به عبارتی قنات کوچک وجود دارد که تو را تشویق می کند آبی به سر و صورت بزنی و رخوت مسیر خاکی را از تن به در و خود را برای دیدن زیبایی‌های طبیعت خدا آماده کنی. یکی از این مناظر زیبا استخر‌های کوچکی هستند که از ترکیب آب و نور و درخت و سرسبزی نمودی از زیبایی خدادادی را به تو هدیه می کنند.

داخل استخر می توان ترکه‌های بادام کوهی را دید که آنها را برای بافتن سبد در آب گذاشته‌اند تا برای مهمان شدن سبد‌‌ها در خانه ها ملایم شوند. آب مظهر طراوت و سبزی و شادابی است. مسیر از لابه‌لای درختان انار، مزارع گندم، درختان بادام کوهی و درختان دیگر عبور می کند و با گذر از مزارع و رودخانه‌‌ها انسان را به تماشای آب و آبشار می رساند.

سومین آبشار کمی بلند‌تر از آبشار دوم است و حوضچه آن خیلی گودتر به طوری که می شود در آن شنا کرد. دره همواره ساکت است و آرامش بخش، فقط صدای پرنده و صدای آب، گوش را نوازش می دهد. دیگر آبشار‌‌ها در دل صخره‌‌ها هستند و برای دیدن آنها نیاز به ابزار فنی هست.

سبد‌بافی در خراسان جنوبی

سبدبافی هنری است که مردم خراسان جنوبی آن را نسل به نسل از پدرانشان آموخته‌اند و توسعه داده‌اند. سبد حاصل سرپنجه‌‌های روستائیان هنرمند است.مواد اولیه سبد بافی ساقه‌‌های دو درخت به نام سافت یا سافترگ (بیدمشک) و درخت بید قرمز است. این دو درخت ساقه‌‌های کشیده‌ای دارند که می‌توان از آنها برای سبدبافی استفاده کرد. ساقه‌‌های سافت سبز رنگ و ساقه‌‌های بید قرمز به رنگ قرمز است.

معمولاً در فصل بهار که ساقه‌‌های این دو درخت آماده هستند روستائیان به کوه رفته و ساقه‌‌های سافت را می‌چینند و ساقه‌‌های بید قرمز را از باغ‌‌ها تهیه می‌کنند. سپس با جدا کردن شاخ و برگ‌‌های اضافی ترکه‌‌های بلند و مستقیم را که به مقدار کافی نازک باشند و قابلیت خم شدن را بخوبی داشته باشند آماده می‌کنند. در صورتی که بافت سبد همزمان با چیدن ساقه‌‌ها انجام گیرد نیاز به خیس کردن ساقه‌‌ها نیست در غیر این صورت باید ساقه‌‌ها را برای مدتی در آب خیس کرد تا برای پیچ و خم دادن آماده شوند.

نواحی ساخت سبدها

در خراسان جنوبی هر جا که بوته‌‌های بیدمشک یافت شوند معمولاً این نوع سبد‌‌ها ساخته می‌شوند. در شهر‌‌های مختلفی همچون بیرجند، قاین و نهبندان از این سبد‌‌ها بافته می‌شود. یکی از مراکز اصلی ساخت این سبد‌‌ها روستا‌‌های دو سوی کوه‌‌های باعران است. اگر هوس تهیه این سبد‌‌ها را کردید جدای این که می‌توانید از بازار تهیه کنید، می‌توانید با سفری به روستای چهارده هم آبشار چهارده را ببیند و هم با دیدن پیرمردان هنرمند سبدباف این روستا روش ساخت سبد‌‌ها را مشاهده کنید و انواع سبد‌‌های بافته شده را از نزدیک ببینيد و انتخاب کنید.

انواع وسایلی که از سافت تهیه می‌شود

سبد: انواع سبد که نسبت به اندازه و کاربرد آنها اسامی مختلفی را به خود می‌گیرند؛ کالک بیز (اندازه بزرگ)، شلغم شورا (اندازه‌‌های متوسط)، دوگ ریسی (اندازه کوچک).

تگیجه: تگیجه‌ها بصورت مسطح و گرد هستند و برای خشک کردن انواع برگه‌‌ها، کشک، گذاشتن نان و صاف کردن برنج و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرند. شولگ: معمولاً قروت‌‌ها را بعد از ساییدن در آن می‌ریزند تا خشک مي شوند. کواره: سبد مستطیل شکل ته گودی که ‌در گذشته به دو طرف بارکش وصل کرده و محصولاتی مانند انگور با آن حمل می‌کرده‌اند.

آبشار چهارده

آبشار های چهارده بیرجند در موقعیت جغرافیایی E591426 N324834 در استان خراسان جنوبی واقع است. آبشارهای چهارده در مسیر کوهنوردی قله باقران در جنوب شهرستان بیرجند واقع شده و از حدود هشتاد آبشار کوچک و بزرگ متفاوت تشکیل شده است که مسیری مناسب جهت آبشار نوردی و سنگنوردی به حساب می آید. وجود این همه آب در کنار کویر گوارایی و خنکی آن، نظر هر بیننده ای را جلب می کند. لازم به ذکر است که در نزدیکی روستای چارده پایین نیز آبشار کوچکی در کنار یک امامزاده قدیمی به نام سلطان شیخ حسین واقع گشته که محل تجمع و استراحت خانواده ها است و برای دسترسی به آبشارهای اصلی چارده نیاز به دو ساعت کوهنوردی و گذشتن از موانع سخت است. چارده نام روستایی است که در پنج کیلومتری جنوب شهر بیرجند واقع شده و از انتهای خیابان غفاری و پس از گذشتن از یک مجتمع دانشگاهی، قابل دسترسی است. این روستای کوچک محل عبور کوهنوردان و عاشقان طبیعت جهت دسترسی ارتفاعات باقران است. باقران، نام قله و رشته کوهی است که از غرب به شرق کشیده شده و همچون دیواره ای مستحکم شهرستان بیرجند را احاطه کرده است. این رشته کوه از چشمه سارها و قلعه های زیادی تشکیل شده و تاریخی کهن دارد. نام دیگر این قله، النگ آتش است.

مقاله ای درباره سبد بافی روستا

شغل اصلی روستا سبد بافی است برای دانلود مقاله روی لینک زیر کلیک کنید :

دانلود با لینک مستقیم

معرفی روستای چهارده

در پنج کیلومتری شهرستان بیرجند روستای زیبا و خوش آب و هوا و سرسبزی است با اهالی مهمان نواز و زحمتکش به نام چهارده.

چهارده به دو بخش پایین و بالا تقسیم می شود و هر روستا از خانه های روستاییان ، قبرستان و مسجد و مزارع تشکیل می شود.

شغل اصلی اهالی روستا سبدبافی است.

سبد بافی شغل اصلی مردم روستا

یكي از صنايع دستي مهم و پر ارزشي كه با هزينه بسيار ناچيز‌، ساخته‌هايي زیبا مي آفريند‌، سبدبافی است. مردم شهرستان بيرجند فعاليت عمده‌اي در اين‌حرفه دارند. بطوري كه‌ در سال 1369‌ از حدود يكصد روستاي استان خراسان بزرگ كه به اين رشته  اشتغال داشته اند،‌ 63 ‌روستاي آن‌ در اطراف شهر بيرجند، خصوصاً‌ كوهپايه‌هاي رشته کوه باقران قرار داشته است‌. مواد اوليه اين توليدات، كاه و شاخه هاي نازك درختان سرخ بيد و بيد مشك است. مردم زحمتكش‌ اين منطقه در زمستان ساقه‌هاي نازك را قبل از جوانه زدن  از درخت جدا  مي‌كنند. شاخه‌هاي بيدمشك در زمستان مرغوب‌تر است ولي در طول سال قابل استفاده است. به دليل جمع آوري مواد اوليه در زمستان و كم ‌كار بودن روستائيان‌، سبد بافي در اين فصل از رونق بيشتري برخوردار است. بافت سبد با استفاده  از شاخه‌هاي نازك به"سفترك بافي" و تهيه محصول با ساقه گندم به "پخل بافي" معروف است.   بیدمشک مایه اصلی سفتوک   براي بافت سبـد در بيرجند‌ معمولاً از شاخه‌هاي نازك درخت استفاده مي‌شود‌ كه بیشتر از چـوب"بيدمشك" و همچنين چوب "‌سرخ بيد" است كه بدون گل و ميوه مي‌باشد. سبـدهاي تهيه شده از بيدمشك، به زبان محلي به سبدهاي سفترك " سفتوك" معروف است‌. در تشریح مراحل كار سبد بافی می توان گفت؛ براي شروع بافت ابتدا شاخه‌هاي نازك مناسب بافت سبد را از درخت جدا كرده و متناسب با بلندي چوب‌ها از يكديگر تفكيك شده‌، سپس شاخ و برگ‌هاي ريز اطراف تركه‌ها را مي‌برند‌. اگر تركه‌هاي چوب مرطوب و قابل انعطاف باشد مي‌توان كار بافت سبد را شروع كرد. ولي در صورت خشك بودن تركه‌ها، آن ها را در حوضچه‌هاي آب قرار مي‌دهند. اگر آب سرد باشد به مدت 15 روز در صورت گرم بودن يك هفته زمان كافي است تا تركه‌ها آماده بافت شوند. "‌سافت‌هاي" انتخاب شده براي كار را، مضربي از 4 در نظر گرفته و تركه‌هاي چهارتايي را با هم جفت كرده بصورت 2 دسته عمود بر روي يكديگر قرار مي‌گيرند‌. سافت‌هاي سوار شده روي هم را‌" تو" می نامند كه در واقع حكم تيركي در مروار بافي را دارد.پس از آن بافت با دو تركه  "‌بافتني" ناميده مي‌شود‌، آغاز مي‌گردد. در ابتدا براي اينكه توهاي سوار بر هم از حالت اوليه خارج نشوند ‌بافتني ‌را تا زده و چهار تركه بين آن قرار مي‌گيرد (‌دو بافتني روي 4 تركه‌، 2 بافتني زير 4 تركه)‌ و بصورت 4 تا زير 4 تا رو از چهار طرف يك يا دو بار عبور داده‌، سپس هر‌ بافتـني به روش يكـي زير يكـي رو دور تا دور مـربع تشـكيل شده‌، ‌بافته مي‌شود. در هر جايي كه سافت بافتني تمام شد دوباره سافت جديدي از جاي بافت قبلي عبور داده شده‌ و بافت ادامه مي‌يابد. در صورت تمام شدن طول "‌تو‌" مي‌توان سافت جديدي جايگزين نمود. گاهي اوقات براي بزرگ‌تر كردن دور بافت مي‌توان در حين بافت به تعداد توها نيز اضافه كرده كه در واقع اين مرحله از كار شبيه بافت شعاعي در بامبو ‌بافي است . هنگام بافت سبدهايي كه حالت گود دارند ، جهت گودي دادن به بافت، "تو" را با دست خم كرده و سافت بافتني را زير دست حالت داده‌ ‌و از لابلاي توها عبور می دهند. ‌با تكرار اين عمل به بافت، ‌حالت كفي و ديواره داده مي‌شود.   سبد های سبز مقاوم تر از سبد های قرمز   مرحله بعد مرحله اصلاح سبد است . بعد از اينكه بافت سبد به اتمام ‌رسيد ، نياز است سر سافت‌هاي اضافي اطراف سبدكه از بافت بيرون قرار گرفته بوسيله كارد، برش داده شوند. بدين صورت بدنه سبد حالت هموار و يكنواخت‌تري به خود مي‌گيرد.  سبدهاي بافته شده با بيد‌مشك سبز رنگ بوده و از مقاومت بيشتري نسبت به سبدهاي قرمز رنگ سرخ‌بيد برخوردار است. گاهي براي زيباتر شدن محصول، پوسته‌ روي سافت سرخ‌بيد را مي‌كنند تا در بافت ايجاد نقش شود و همچنين با به كار بردن سرخ‌بيد در زمينه بيد‌مشك نيز ايجاد نقش‌هاي مشابه می کنند.       تگيج سبدی مناسب برای آبکش کردن برنج    شولگ(Shoolg)كوارهCavare))كالبز(Calbez)وتگيج(Tagej)ازمهمترین محصولات سفترك هستند. شيوه بافت در تمام محصولات ذكر شده يكي بوده تنها دليل متمايز كردن سبدها از هم‌ ، نوع كاربرد و شكل ظاهري سبد است. شولگ :  نوعي سبد گرد داراي ديواره‌اي بلند‌، كه در قسمت دهانه تنگ مي‌شود. پس از بافت سبد، با نخ‌هاي كلفت دسته‌اي به دو طرف آن تعبيه مي‌كنند تا بتوان آن را آويزان كرد. اين محصول با ديواره كوتاه نيز بافته مي‌شود و برای نگه داشتن كشك محلي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. نوعي از اين سبد بين درويشان رواج دارد كه "‌كژكول‌ - كشكول" ناميده مي‌شود. كواره :  سبد مستطيل شكل ته گودي كه ‌در گذشته، به دو طرف باركش وصل كرده و محصولاتي مانند انگور با آن حمل مي‌كرده‌اند. كالبز"كالَك بِز": سبدهاي گرد نسبتاً‌ بزرگ، داراي بافتي درشت كه فواصل باز بين سافت‌ها بيشتر بوده و اين نوع سبد جهت نگهداري قوزه پنبه كاربرد داشته است‌. تگيج "تختك" :  سبدهاي تخت بزرگي كه كمي محدب است و جهت آبكش كردن برنج مورد استفاده قرار مي‌گيرد. بافت سبد بايد ريز و از سافت‌هاي نازك مينا باشد ، زيرا سافت بيد‌مشك كمي تلخ است و تلخي خود را به برنج پس مي‌دهد. از اين محصول براي خشك كردن برگ زردآلو، كشك‌محلي از نوع خيلي كوچك آن براي سبد سبزي استفاده مي‌كنند. همچنين نوعي تگيج گرد كاملا مسطح نيز بافته مي‌شود كه به عنوان دمي بكار مي‌برند. براي بافت تگيج برای مواردي غير ازآبكش برنج از سافت بيد‌مشك نيز استفاده مي‌شود.    روستاهای حاشیه کوه باقران مرکز بافت سبد در خراسان جنوبی   از مهمترين مراكز بافت سبد در استان خراسان جنوبی می توان به ‌شهر خوسف‌ و روستاهای تابعه، شهرستان قاينات، شهرستان نهبندان و بویژه روستای دهسلم ، شهرستان بيرجند‌ و روستاهای حاشیه رشته کوه باقران از قبیل نوک، کوچ، چهارده، خراشاد، يشت، رزگ، ملك آباد، مزگ و برخی روستاهای شهرستان سربیشه از قبیل کاهی ‌اشاره کرد. بطور كل رشته سبد بافي بدليل نياز به بيدمشك "بادامشك" كه يك درخت كوهي است در بیشتر روستاهاي كوهپايه اي استان بصورت فعال يا نيمه فعال به حيات خود ادامه مي دهد.  
             منابع : سایت اینترنتی ایسنا